Uluslararası Politikanın Yapısal Teorisi: Kenneth Waltz ve Alexander Wendtin Uluslararası Yapı Kavramsallaştırmalarının Eleştirisinden Yeni Bir Senteze Doğru

Abstract

Bu tezin temel amacı sosyal ontoloji ve uluslararası yapının nedenselliği arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın çıkış noktası, Alexander Wendt'in Kenneth Waltz'un yapı kavrayışının sınırlıklarını aşmak üzere ortaya attığı kültürel uluslararası yapı kavrayışının, yapının nedenselliğini aktörlerin öznelerarası anlamlarına indirgediği, dolayısıyla uluslararası yapı kavramının yeniden düşünülmesi gerektiği varsayımıydı. Meta-teori düzeyde benimsenen ontolojik temellerin, yapı-fail sorunsalı konusunda ve dolayısıyla uluslararası politikayı nasıl açıkladığımız ile ilgili önemli sonuçları olduğu varsayımdan hareketle, bu çalışma Roy Bhaskar ve Margaret Archer'in çalışmalarına dayalı bilimsel realizmin yapı-fail sorunsalına sunduğu çözümünün, uluslararası politika teorisinde uluslararası yapı kavramını yeniden düşünmek için önemli olanaklar sunduğunu göstermeye çalışmaktadır. Bu çerçevede bilimsel realizmin sunduğu ilişkisel yapı modeli sayesinde en önemli katkısı, uluslararası yapı kavramının öznelerarası anlamlara dayanmayan nedenselliğini ortaya koyması ve yapının öznelerarası boyutunu uygun bir bağlama yerleştirme imkânını sağlamasıdır. Bu kapsamda, çalışmanın temel argümanı, bilimsel realizmden türetilen sosyal, ilişkisel ve katmanlı bir ontolojinin, Wendt'in ortaya koyduğu gibi öznelerarası bir ontoloji ve dolayısıyla öznelerarası bir uluslararası yapı anlayışına yol açmayacağıdır. Bu sonucun uluslararası politika teorisi açısından en önemli anlamı ise, uluslararası yapının hiyerarşik yönünün ortaya koymasıdır.

Alternate abstract:

The main aim of this thesis is to analyse the relationship between a relational social ontology and the casuality of international structure. Having identified a prevalence in the discipline to treat the social structure defined as intersubjective ideas, as the sole conclusion drawn from a social ontology based on a particular reading of scientific realism, this thesis critically engages with the idea of social structure prominently put forward by Alexander Wendt. As a result, an alternative conception of international structure drawn from Bhaskar and Archer's conceptualisation of social structure in the form of social relations is suggested. In contrast to Wendt, who insists on the constitutive logic of social structure reduced to the interpretations of the agents, this thesis argues that the international structure can be better conceptualised as a set of social relations where power relations condition and define the stratified and differentiated nature of international structure. As such international structure, to use Waltz categorization, is defined primaly by hierarchy, functional differentiation and power distribution where social institutions are placed between structure and agents as situated practices. This conceptualization of international structure is argued to bring back the casuality of the structure without abandoning the intersubjective aspect of the structure, which is mistakenly thought to exhaust the social reality by the approaches influenced from the hermeneutic tradition.