Мрежно-просторнадекомпозиција Колебљивостигласачког Тела: Oдабране Новечланице Европске Уније Версуссрбија

Abstract

Istraživanje koje je predstavljeno u ovoj doktorskoj disertaciji usmereno je na problem merenja kolebljivosti biračkog tela i njenih prostornih aspekata u postkomunističkim društvima. Komparativni okvir istraživanje čine Republika Srbija i pet mladih članica Evropske unije (Mađarska, Slovenija, Rumunija, Bugarska i Hrvatska). U političkim naukama i sociologiji politike, najuticajnije istraživačko polje koje razmatra prostorne aspekte partijskih sistema jeste teorija partijske nacionalizacije koja ovaj proces definiše kao homogenizaciju biračkog ponašanja na čitavoj teritoriji nacionalne države. Kako je izborna kolebljivost jedan od fundamentalnih mera biračkog ponašanja, iznenađuje činjenica da u dosadašnjim istraživanjima procesi nacionalizacije i promene izborne kolebljivosti nisu dovođeni u eksplicitnu vezu. Ideja ove disertacije je da premosti istraživački "vakuum" koji postoji između ova dva polja. Preciznije, formulišemo tri istraživačka cilja koja će biti ostvarena u ovoj disertaciji.

Prvi cilj odnosi se na rešavanje problema merenja izborne kolebljivosti na nacionalnom nivou u postkomunističkim društvima, što podrazumeva i rešavanje problema diferencijacije između unutarsistemske i vansistemske kolebljivosti koji predstavljaju dva fundamentalno različita aspekta ponašanja biračkog tela. Metodološka rešenja predstavljena u ovoj disertaciji osiguravaju internu konzistentnost merenja unutar definisanog uzorka, što dovodi do plauzibilnijih komparativnih zaključaka o trendovima promene nivoa kolebljivosti. Na osnovu postignutih rezultata, odnosno realizacije ovog istraživačkog cilja, klasifikujemo države u dva tipa: (1) sistemi tipa I za koje je karakterističan umeren nivo kolebljivosti i unutarsistemska kolebljivost kao 342.892.2 : 581.15 308(4) : 308(497.11) dominantna komponenta (Mađarska, Rumunija, Hrvatska, Srbija); (2) sistemi tipa II za koje je karakterističan visok nivo kolebljivosti i vansistemska kolebljivost kao dominantna komponenta (Slovenija, Bugarska).

Drugi cilj ove disertacije jeste mrežno-prostorna dekompozicija izborne kolebljivosti na NUTS3 prostornom nivou. U istraživanju smo koristili dva različita metodološka pristupa ovoj vrsti dekompozicije: (1) prostornu stastiku, odnosno metod prostornih autokorelacija, (2) i mrežnu analizu, odnosno metod korelacionih mreža. Putem prostorne autokorelacije oktrili smo fokalne prostorne konfiguracije, odnosno klastere teritorija koje su međusobno u korelaciji, dok nam metod korelacionih mreža omogućava da utvrdimo u kom stepenu su lokalizovane interakcije (odnosno korelacije) između teritorija češće u odnosu na sve ostale korelacije unutar sistema. Mrežno-prostorna dekompozicija otkriva prostorne konfiguracije unutar nacionalnih država koje su interno homogene i heterogene u odnosu na ostatak države. Samim tim, one predstavljaju distinktivne političke prostore, unutar kojih postoji lokalizovana reakcija biračkog tela na partijski sistem. Prateći teoriju nacionalizacije, izostanak većeg broja ovih klastera u nekom sistemu tumačimo kao indikator procesa nacionalizacije, dok u suprotnom slučaju kosntatujemo da postoji lokalizacija politike.

Treći cilj ove disertacije odnosi se na kvantifikaciju rezultata dobijenih mrežno-prostornom dekompozicijom izborne kolebljivosti. Preciznije, cilj je transformisati dobijenu teritorijalnu diviziju na klastere susedstva u numeričku meru koja se može koristiti kao indikator nacionalizacije i lokalizacije političkih sistema. Rezultat realizacije ovog cilja jeste nova mera predstavljena u ovoj disertciji, koju nazivamo indeksom lokalizacije izborne kolebljivosti (za obe komponente kolebljivosti).

Alternate abstract:

Research presented in this dissertation is aimed at the problem of measurement of electoral volatility and its spatial aspects in post-communist societies. The comparative frame of this research is made of Serbia and five young members of European Union (Hungary,Slovenia, Romania, Bulgaria, and Croatia). In political sciences and political sociology, the most influential research field which investigates the spatial aspects of party systems is the theory of party nationalization, which defines this process as homogenization of electoral behavior in the entire territory of the nation-state. Aselectoral volatility represents one of the most fundamental measures of electoral behavior, the fact that previous research hasn't investigated these processes together is surprising. The idea of this dissertation is to fill in the"vacuum" formed between these two research fields. To be more precise, in this thesis we formulate three research goals

The first goal is concerned with solving the problem of measurement of electoral volatility on the national level in post-communist societies, which implies solving the problem of differentiating between inter-system and extra system volatility, which represent two fundamentally different aspects of electoral behavior. Methodological solutions presented in this dissertation produce the internal consistency of measurement inside the defined sample,which leads to more plausible comparative inference about the trends of change of electoral volatility. On the basis of our results, we classify the countries in our sample in two types: (1) type I systems are characterized by moderate level of volatility and inter-system volatility as the dominant component (Hungary, Romania, Croatia,Serbia); type II systems which are characterized by high levels of volatility and extra-system volatility as the dominant component (Bulgaria and Slovenia).

The second goal of this research is spatio-network decomposition of electoral volatility on the NUTS3 spatial level. We applied two different methodological approached to the composition: (1) spatial statistics and spatial auto-correlations, (2) and network analysis and partial correlation networks. Application of spatial auto correlation results in the discovery of focal spatial configurations and correlated territorial clusters, while network analysis enables us to determine the degree by which the localized interactions (partial correlations)between territories are more probable than all other correlations within the system. Spatio-network decomposition reveals spatial configurations inside nation states which are internally homogenous and heterogeneous in reference to the rest of the country. Therefore, they represent distinct political spaces, inside which there is a localized reaction of the electorate. Following party nationalization theory, we interpret the absence of the clusters as the indicator of nationalization, while in contrast, we see indicators of localization of politics.

he third goal of this dissertation refers to the quantification of the results of spatio-network decomposition of electoral volatility. To be precise, our goal is to transform the given territorial division into community clusters into a numeric measurement which can be used as the indicator of localization and nationalization. As a result, we present a new measurement which we call the index of electoral volatility localization(for each component of volatility). Our results show that this new measure corresponds to the values of the conventional measurements of nationalization while having several advantages, one of which is the result of inferring the value of the index from the spatial distribution of electoral volatility, which is an aggregate, fundamental measure of electoral behavior.