Orta Məktəb Şagirdlərində Internet Asılılığı və Psixoloji Simptomlar Arasındakı Əlaqələrin Təhlili

Abstract

Mövzunun işlənmə səviyyəsi. Günümüzə qədər internet asılılığı və onun təsirləri ilə bağlı bir çox araşdırma aparılmışdır. 1999-cu ildə İnternet Davranışları Mərkəzi müdürü olan David Greenfield ABC news.com ilə birlikdə bir tədqiqat aparmış və nəticədə müəyyənləşdirmişdir ki, internetin təklif etdiyi xidmətlər istifadəçilərin şəxsiyyətinin parçalanmasına, zamanın düzgün şəkildə istifadə olunmamasına, reallığın itməsinə, həmçinin, anlıq zövq almaq kimi pozuntulara tutulma riskini artırır və bu kimi hallar bütün internet istifadəçilərinin 6%-nin gündəlik həyatlarında özünü göstərir. İnternet fərdlərin biri digəri ilə asanlıqla əlaqə, məsafəsiz digər şəxslərlə sürətlə münasibət qurmasına yardımçı olan və bilik mənbəyi olan mühüm vasitədir. Elektron poçt vasitəsilə dünyanın başqa bucağında olan insanlarla video konfranslar etmək, dünya kitabxanalarından bilik əldə etmək, dünyada baş verənlərdən anında xəbər tutmaq, musiqi dinləmək və ya film seyr etmək, oyun oynamaq, sərhədsiz və zəhmət çəkmədən alış-veriş etmək, evdə olarkən belə maliyyə əməliyyatları aparmaq – bunlar intertin fərdlərin həyatına qatdığı saysız-hesabsız işlərdən yalnız bir neçəsidir. Tədqiqatın metodologiyası. Tədqiqatın metodoloji əsasını araşdırılan problemlə bağlı müxtəlif psixoloji tədqiqatlarda irəli sürülən elmi-nəzəri konsepsiyalar təşkil edir. Qarşıya qoyulan vəzifələrin yerinə yetirilməsi üçün müxtəlif psixoloji tədqiqat metodlardan istifadə edilmişdir. Tədqiqatda internet asılılığını müəyyənləşdirmək üçün Kimberli-Yanq (K.Yanq) internet asılılığı anketindən, internet asılılığının yeniyetmələrin həyatına göstərdiyi təsiri öyrənmək üçün "Həyat Tərzi Göstəricisi" testindən (HTG), məktəbli internet istifadəçilərinin depressiya səviyyəsini ölçmək üçün Hameltonun depresiya reytinqi cədvəlindən (Ham-D), həyəcanlılıq və səbəbsiz narahatlıq səviyyəsini ölçmək üçün Ç.D.Spilberqrer və Y.L.Xaninin "Özünüqiymətləndirmə cədvəli" testindən, stressə müqavimət səviyyəsiniölçmək üçün "Stressə müqavimət səviyyəsinin ölçülməsi" testindən istifadə edilmişdir. Tədqiqatın birinci seriyasında 300 nəfər yuxarı sinif şagirdi sınaqdan keçirilmiş, onlardan 60 nəfəri internet asılılığı olan yeniyetmə kimi müəyyənləşdirilmişdir. Bu mərhələdən sonra internet asılılığı olan 60 nəfər yeniyetmə eksperiment qrupuna aid olmuşdur. Tədqiqatı müqayisəli aparacağımız üçün 60 nəfər yeniyetmə də seçilərək kontrol qrupuna daxil edilmişdir. Lakin bu yeniyetmələrin internet asılılığı yoxdur. Elmə məlumdur ki, hər şey müqayisədə dərk olunur, buna görə də biz tədqiqatı müqayisəli aparmaq qərarına gəldik. Birinci seriyadan sonra sınanılan yeniyetmələr artıq 2 qrup daxilində: kontrol və eksperiment qrupları daxilində sınaqdan keçiriləcəklər. Beləıliklə, tədqiqatın birinci seriyasında 300 nəfər yeniyetmə sınaqdan keçirildisə, növbəti mərhələlrdə 120 nəfər yeniyetmə: 60 internet asılılığı olan-eksperiment qrupu, 60 internet asılılığı olmayan –kontrol qrupu sınaqdan keçiriləcəkdir. Hər bir qrupda tədqiqatın reprezantativliyini qorumaq üçün 30 qız, 30 oğlan yeniyetmə sınanılmışdır. Beləliklə, tədqiqatın əsas hissəsinə ümumilikdə 120 nəfər internet istifadəçisi olmaqla 60 internet asılılığı olmayan, 60 internet asılılığı olan olan məktəbli (14-18 yaş) cəlb olunmuşdur. Tədqiqatın elmi yeniliyi. Müasir dövrdə məktəblilərdə internet asılı- lığının sosial-psixoloji məsələləri araşdırılmış, internet asılılığının yaran- masına təsir göstərən amillər sistemləşdirilmiş, müqayisəli sosial-psixoloji təhlil əsasında müxtəlif etnik zəmində internet asılılığının yaratdığı psixoloji problemlər təhlil olunmuşdur.

Abstract (AI English translation)

Information popover about translation disclaimer

To date, many studies have been conducted on Internet addiction and its effects. In 1999, David Greenfield, director of the Center for Internet Behaviors, conducted a study with ABC news.com, which concluded that the services offered by the Internet lead to the fragmentation of the user's identity, the misuse of time, the loss of reality, and indulgence in violations such as momentary gratification. increases the risk, and such cases appear in the daily lives of 6% of all Internet users. The Internet is an important tool that helps individuals to easily communicate with each other, quickly establish relationships with other people without distance, and is a source of knowledge. Make video conferences with people from other corners of the world via e-mail, get knowledge from the world's libraries, get instant information about what is happening in the world, listen to music or watch a movie, play games, shop without borders and without effort, financial transactions even when you are at home conduct - these are only a few of the countless things that the Internet has added to the lives of individuals. Research methodology. The methodological basis of the research is the scientific-theoretical concepts put forward in various psychological studies related to the investigated problem. Different psychological research methods were used to fulfill the tasks. In the study, the Kimberly-Young (K. Yang) Internet Addiction Questionnaire was used to determine Internet addiction, the Lifestyle Indicator Test (HTG) was used to study the impact of Internet addiction on the lives of teenagers, and the Hamilton Depression Rating Scale (Ham-D) was used to measure the depression level of school Internet users, the "Self-evaluation table" test of Ch. D. Spilbergrer and Y. L. Khani was used to measure the level of excitement and unreasonable anxiety, and the "Measurement of the level of stress resistance" test was used to measure the level of stress resistance. In the first series of the study, 300 high school students were tested, of which 60 were identified as adolescents with Internet addiction. After this stage, 60 people with internet addiction were included in the experimental group. Since we will conduct the research comparatively, 60 teenagers were also selected and included in the control group. But these teenagers do not have internet addiction. Science knows that everything is understood in comparison, so we decided to conduct the research in comparison. Tested teenagers after the first series will be tested in 2 groups: control and experimental groups. Thus, if 300 teenagers were tested in the first series of the research, 120 teenagers will be tested in the next stages: 60 with Internet addiction - experimental group, 60 without Internet addiction - control group. In order to maintain the representativeness of the study, 30 girls and 30 boys were tested in each group. Thus, a total of 120 internet users, 60 non-internet-addicted and 60 internet-addicted schoolchildren (14-18 years old) were involved in the main part of the research. Scientific novelty of the research. Social-psychological issues of internet addiction among schoolchildren have been investigated in modern times, the factors affecting the emergence of internet addiction have been systematized, psychological problems caused by internet addiction have been analyzed on the basis of comparative social-psychological analysis.