14.Yüzyıl-16.Yüzyıl Dönemi Avrupasında Giysi Yaka Formlarının Tekstil Sanatı Boyutunda Incelenmesi

Abstract

14. yüzyılın baĢından itibaren dünyada birçok değiĢim yaĢanmaya baĢlamıĢtır. Rönesans ile birlikte yeni yerler keĢfetme ihtiyacı, farklı kültürler deneyimleyebilme imkanı ile yeni düĢünce biçimleri oluĢmuĢ, sanat, moda, ekonomi, siyaset, bilim, kültür v.b. alanlarda geliĢmeler meydana gelmiĢtir. Bu geliĢmeler doğrultusunda yaka formlarında da farklı stillerin oluĢmasına olanak sağlamıĢ ve 14. yüzyıldan baĢlayarak günümüze kadar birçok farklı yaka formunun kullanılmıĢ olduğu incelenmiĢtir. KumaĢ çeĢitliliğinin artması, alternatif malzeme (tel, dantel, niĢasta v.b) kullanımına yönelmenin de yardımıyla da yeni yaka formlarının oluĢmasına ve çeĢitlendirilmesine olanak sağlamıĢtır. AraĢtırmaya bir temel oluĢturması açısından, 14. yüzyıl ve 16. yüzyıl Avrupa‟sında ki yaka formları dönemin tablolarından ve kaynak kitaplardan incelenerek yorumlanmıĢtır. Bu çalıĢmanın amacı; Rönesans döneminin ikonik parçası haline gelmiĢ olan ruff yakaların yapım, bakım aĢamaları ve kullanım alanlarına dair detaylı Ģekilde bilgi verilerek tekstil sanatı içerisindeki konumu ve günümüz giyilebilir sanat kapsamında yer verilmiĢ olan çalıĢmalardan örnekle özgün sanatsal çalıĢmalar ortaya çıkartabilmektir.

Bu doğrultuda yeni malzeme alternatifleri ve sanatçının yüklemiĢ olduğu anlam vasıtasıyla kültürel bir giysi elemanı olmaktan ziyade tekstil ve giyilebilir sanat içerisinde, geçmiĢ dönem ile bağlantı kuran güncel birer sanat objesine dönüĢmüĢtür, Tez araĢtırması kapsamında elde edilen bilgiler ve incelemeler doğrultusunda farklı malzemeler alternatifleriyle ruff yakalardan esinlenerek hazırlanmıĢ olan sanatsal yaka çalıĢmalarına da yer verilmiĢtir.

Alternate abstract:

Since the beginning of the 14th century, many changes have begun to occur in the world. With the Renaissance, the need to explore new places, new ways of thinking have emerged by experiencing different cultures, and art, fashion, economy, politics, science, culture, etc. developments have taken place. Within these developments, it has been possible to create different styles in collar forms as well and it has been examined that many different collar forms have been used since the 14th century until today. The increase in the variety of fabrics has enabled the creation and diversification of new collar forms with the help of the use of alternative materials (wire, lace, starch, etc.). To form a basis for the research, the collar forms in 14th and 16th century Europe were interpreted by examining the tables and sourcebooks of the period. The aim of this study is to provide detailed information about the construction, maintenance stages, and usage areas of ruff collars, which have become an iconic part of the Renaissance period, and to reveal original artistic works with examples of their position in textile art and the works included in today's wearable art.

In this direction, it has turned into a contemporary art object that connects with the past period in textile and wearable art, rather than being a cultural clothing element through new material alternatives and the meaning that the artist has attributed. In line with the information and examinations obtained within the scope of the thesis research, artistic collar works inspired by ruff collars with different material alternatives are also included.