Content area
Abstract
“Türkiye'de Sivil Toplum Kuruluşlarının Yaygın Din Eğitimine Etkisi: YEKDER Örneği” adlı çalışmamızda, yaygın din eğitimi ve sivil toplum kavramlarının detaylı bir şekilde analizinin ardından STK’ların yaygın din eğitiminde üstlendiği roller, tarihsel çerçevede açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın amacı genel olarak yaygın din eğitimi alanında sivil toplum kuruluşlarının etkilerini araştırmak; özel olarak ise yerel bazda çalışmalarını yürüten bir sivil toplum kuruluşu olan YEKDER’in yaygın din eğitimi alanındaki rolünü ve çalışmalarını incelemektir. Özellikle Osmanlı Devleti’nin yıkılıp Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun ardından değişen devlet politikaları kapsamında dini saha belki de en çok etkilenen toplumsal alanlardan biri olmuş, zaman zaman dini kurumların kaderi devletin eline terk edilerek insanların dini özgürlükleri kısıtlanma yoluna gidilmiştir. Değişen dünya düzeni, gerçekleştirilen askeri darbeler, küreselleşme ve 28 Şubat’ın etkisiyle sivil toplum kuruluşları özellikle yaygın din eğitimi alanında hızla faaliyet göstermeye başlamıştır. 2003 yılında kurulan YEKDER de bu tarihi süreç sonunda kurularak dini sahada hizmet veren bir sivil toplum kuruluşu olmuştur. Bu çerçevede YEKDER örneklemi üzerinden uluşacağımız sonuçlar sivil toplum kuruluşlarının yaygın din eğitimi alanında üstlendikleri rolün anlaşılması için önem arz etmektedir.
Çalışmamız giriş, üç ana bölüm ve değerlendirme/sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı, varsayımları, sınırlılıkları, yöntemi, araştırmayla ilgili kavramlar ve ilgili literatür hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde, çalışmamızın iki sacayağından birini oluşturan yaygın din eğitimi kavramı detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu doğrultuda yaygın din eğitimi kavramı, amacı, önemi, yaygın din eğitimi kurumları, devlet politikaları doğrultusunda yaygın din eğitiminin geçirdiği değişim ve dönüşümler ve Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yaygın din eğitimi faaliyetleri bu bölümün konu başlıkları olarak belirlenmiştir. Üçüncü bölümde ise çalışmamızın bir diğer sacayağını oluşturan sivil toplum kavramı, tarihi, işlevleri, sivil toplum düşüncesinin sivil toplum kuruluşlarına dönüşümü ve Türkiye’de sivil toplum kuruluşlarının tarihi süreç içerisinde yaşadığı değişimler incelenmiştir. Bu kapsamda yaygın din eğitimi ve sivil toplum düşüncesinin kavramsal analizi tamamlanarak ayrı bir başlık altında çalışmamızın ana konusunu içeren 1980 sonrası yaygın din eğitiminde faaliyet veren STK’ların özellikleri anlatılmıştır. Dördüncü bölümde din eğitimi alanında faaliyet veren YEKDER örneklemi üzerinden yaygın din eğitiminde STK’ların rolü açıklanmaya çalışılmıştır. YEKDER’in kuruluşu, yönetici kadrosu, modelleme çalışmaları, komisyonları, yaygın din eğitimi alanında yürüttüğü tüm projeler, yayınlar, etkinlikler detaylı bir şekilde bu bölümün altında anlatılmıştır. Program ve etkinliklerin içerik ve müfredatlarına ait bilgiler tablolar halinde sunulmuştur. YEKDER’in projeleri arasından ADEP projesi seçilerek bu programa katılım sağlayan on kişi ile bir mülakat gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulguların analizi yapılarak tablolar halinde dördüncü bölümde sunulmuştur. Değerlendirme ve Sonuç kısmında ise yaygın din eğitimi-STK ilişkisi, YEKDER’in faaliyetleri de dikkate alınarak elde edilen bulgular ışığında değerlendirilmeye çalışı.
