Content area
Abstract
Kuı'an-ı Kerimin temel özelliklerinden biri olması hasebiyle belagat, sistematik bir ilim şeklinde olmasa dahi pratilcte, ilk günden itibaren Müslümanların ilgi alanı olmuştur. Çünkü baglandıklan yeni dinin, ongordügü ilke ve hedefleri anlamak, ancak Kur'iln'ın taşıdığı belagati bilmekle mümkün olacaktı. Ayrıca, Hz. Peygambcr'in hadislerinde de belagat eksik değildi. Nitekim, bazı hadislerde bu hususun, Peygamberimiiın özellikleri arasında sayılması, belagatin hadisteki varliğuu da ortaya koymaktadır.
İşin başında Islami müliihaza ile Müslümanların ilgi alanı haline gelen belagat, konunun tabiatı gereği, islam öncesi dönemin şiir ve nesdyle ilgilenmcyi dc gerekli Icıhnışhr. Nedeni ise, anılan şiir ve neyin, Kur'An'ı doğru anlamada kolaylık sağlaması idi. Hal böyle olunca, belagat ile ilgili çalışmalar, kısa zaman içerisinde, oldukça geniş bir meşguliyet alanı oluşturmuş ve özellikle terstr, kelim ve filuh gibi İslam? ilimlerle içiçe gelianlistir.
Bu nedenle belap,at, kısa zamanda, oldukça hızlı bir gelişme sürecine girmiş ve birbuçuk asır geçmeden, diger alanlarda oldugu gibi bu alanda da önemli simalar yetişmeye başlamıştır. Böylece, her yüzyılda bir çok belagat alimi yetişmiştir ki, bunlardan biri de, belligatte bir dönüm noktası olarak kabul edilen el-Hablı el-ICanıtnt'dir.
İşte bu nedenle biz de, çalışma/num konusu olarak "el-Hatib el-iCazvini ve Belagat filmindeki Yeri"ni seçtik. Amacımız, el-Kazvini'nin hayatı, ilmi şalısiyeti ve gerek kendisinden önceki belagatçılardan eticilenmesi ve gerekse belagat konularına olan katkıları balcuıundan, bellgat timinde oynadığı rolü, imkanlar ölçasünde gün ışığına çıkarıp ilim çevrelerinin istifadesine sunmalctır. Zira çalışmamızımemleketimizde konuyla ilgili ilk çalışma olduğu kanaatindeyiz.
Çalışmamızda, konuyla ilgili hem klasik hem de günümüzde yapılan çatışmalara ulaşmaya ve mümkün olduğunca çok sayıda kaynaktan yararlanınaya çalıştık.
Çalışma, bir giriş ve iki bölümden meydana gelmiştir. Girişide el-şszvhıi döneminin genel olarak, toplumsal yapısı, ilim adamlarının bu yapı içerisindeki yeri ve o devirdeld eğitim ile belli başlı ilimler hakkında bilgiler verilmeye çalışılmıştr.
Birinci bölümde, c4arvini'nin tam adi, ailesi, soyu, hayatının başlıca dönemleri, yaşadığı ülkelerde la ettiği başlıca görevler, ilmi ve ahlaki kişiliği, çocukları, hocaları, yetiştirdiği ünlü öğrencileri ve ortaya koyduğu başlıca eserleri incelenerek haklarında, gerekli olan bilgiler verilmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümü ise, el-15arfintnin beltıgat ilmindeki yerinden ibaret olup bu bölümde, beligat Halinin kısa bir tarihçesi verildikten sonra, daha önceki belügat çalışmalarının kendisine etkisi ve bu meyanda, kendisini etkileyen başlıca belagaıcılar ile görüşlerinden yararlandığı diğer belagatçdar, isimleri ve etki konulan belirtilerek inceleruniştir.
Bu bölümde aynca, beligate dair eserleri ve bu eserlerle ilgiliözellilder ve çeşitli çalışmalar, imkan nisbetinde ayrıntılı bir biçimde ele alınarak, beligatteki etki alanlarının genişliği hakkında bir fikir verilmek istenmiştir.
Bu bölümde son olarak, el4azvirdinin, maarif, beyan ve beli konularına bakışı incelenmiş ve bu üç alandaki orijinal ve tamamlayıcı katkıları, ortaya konulmaya çalışılmışur.
Çalışmamıztri, kusursuz olduğu iddiasında bulunmaz mümkün değildir. Ancak, kendi konusunda memleketimizdeki ilk çalışma olması ve geleceğin araştımialanna konuyla ilgili bir ışık tutma ümidi, teselli kaynağımız olacaktır. Çalışmanuz hakkında yapılacak iyi niyetli ve yapıcı tenkitleri memnuniyet vc şükranla karşılayacağmuzı behruneyi de bir görev telakki ederiz.
