"Osmanlı Müellifleri"Nde adı geçen Akaid Ve Kelama Dair Eserlerin tanıtım Ve Tasnifi

Abstract

Anadolu'da kurulup kısa sürede geniş bir coğrafyaya yayılan Osmanlı Devletinin Islam tarihindeki önemi büyüktür. Bu devletin yetiştirdiği akAid ve kellım ilmi sahasında eserler yazmış müelliflerin eserleri ve hal tercemelerini bilmek özellikle kelArn ilmiyle ilgili olanlar için önemlidir.

Diğer taraftan bir toplumun hayatiyetini sürdürebilmesi ve yülcselebilmesi kendi kültür temellerine dayanması ve dinamiklerini harekete geçirmesiyle mümkündür. Bu da toplumun kültür sistemlerinin ashra ve özünü oluşturan unsurların incelenerek tahlil edilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu cümleden olarak zengin kültürüne varis olduğumuz Osmanlı ile ilgili çalışmaların ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmaktadır.

Kültür ve medeniyetimizin çeşitli yönleri üzerine yapılacak araştırmalarda biyografi ve bibliyografya eserlerinin önemi büyüktür. `Osmanlı MCiellifleri'nde Adı Geçen Akilid ve Kelâm Eserlerinin Tanıtım ve Tasnifia adlı tezimiz bu amaçla yapılmış çalışmalardan bindir.

Çalışmamız osmanli muellifleri adlı eser çerçevesinde akaid ve kelama dair eserlerin incelenmesinden meydana gelmesi itibariyle kelam ilmi ve tarihi bakımından önemi haiz bir konuyu ele almaktadır.

Giriş'in birinci kısmında kelam tarihi içinde Osmanlı döneminin belirlenmesine yönelik olarak Cem ve Tahkik ile Yeni ilmi Kelam dönemleri hakkında genel bilgiler verilmiştir.

Ikinci kısmında ise üzerinde çalışma yaptığımız eserin sahibi Bursalı Mehmed Tahirin hayatı yer almaktadır. Yine bu kısımda tezimizin çerçevesini çizen Osmanlı Akel/ıfieri adlı eseri tanıtilmıştır.

Giriş'in ilk kısmında Osmanlı döneminin kelğm tarihi içinde yer aldığı Cem ve Tahkik ile Yeni Ilm-i Kelam devri hakkında bilgi verilmiştir. Ikinci kısımda ise müellifin hayatı ve Osnmıllı Atıelbfleti adlı eseri tanuılmıştır.

Birinci Balümide eserler telif şekillerine göre, şerhler, haşiyeler. talikler ve tercüme eserler olarak tasnife tabi tutulmuştur Ikinci Bölüm'de Akaid ve Kelam ilminin belli başlı konuları üzerine yazılmış eserler yer almaktadır. Tezin bu şekilde sunuluşunda dönemin özellikleri dikkate almıştır. Ikinci bölümün sonunda Yeni Ilm- i Kelam dönemi ilk ameklerinin yer aldığı Reddiyeler kısmı mevcuttur.

Her iki bölümdeki eserlerin tanıtım ve tasnifinde ise tasnif, müellifinhicri vefat tariNeri kronolojik olmak üzere, yazar adı ve eser adı sıralamasıyla yapılmıştır. Her eserin sunuluşu ise eser adı, yazarı, vefat tarihi, mevcut ise eserin bulunduğu kütüphane ismi ve kütüphanedeki yeri, kitabı tanıtıcı bilgi düsenlyle yapılmıştır. Eserin Osmanlı Alliellıfied 'ildeki yeri dipnotta verilmiştir. Yazar adlarının isim ve nisbelerinde müellifin swıuşwıa riayet edilmiştir.

Eser isimlerinde Osmanlı ulemasmın bolca kullandığı terkib-i Parisi ve Bursalı Mehmed Tithirin kendi ifadelerine sadık kalınmış. bilgi kısmında kaynak gösterilerek imkan ölçüsünde diğer kaynaklardaki ismi belirtilmiştir. Ayrıca eserin arap harfleriyle ve matbu olarak bulunması nedeniyle çalışmamızda çokça geçen eser ve yazar adlarında metinde pratiklik ve rahatlık sağlamak maksadıyla transkripsiyon kullanılmamıştır.

Alternate abstract:

The Ottoman Empire, which was established in Anatolia and spread to a wide geography in a short time, has a great importance in the history of Islam. It is especially important for those who are interested in the science of kalam to know the works and state translations of the authors who have written works in the field of Akaid and kalam science, which this state has trained. On the other hand, it is possible for a society to survive and thrive if it is based on its own cultural foundations and activates its dynamics. This necessitates the analysis and analysis of the elements that make up the ashra and the essence of the cultural systems of the society. From this sentence, it becomes clear how important the studies on the Ottoman Empire, whose rich culture we inherit.

Biography and bibliographic works are of great importance in research on various aspects of our culture and civilization. Our thesis titled “Introduction and Classification of Akilid and Kalam Works Mentioned in the Ottoman Civilizations” is one of the studies done for this purpose.

Our study deals with an important issue in terms of the science and history of kalam, as it consists of examining the works on akaid and kalam within the framework of the work named Ottoman authors. In the first part of the introduction, general information about the Cem and Tahkik and New Science Kalam periods are given in order to determine the Ottoman period in the history of kalam. In the second part, there is the life of Bursalı Mehmed Tahir, the owner of the work we are working on. Again in this section, the Ottoman Akel/ıfieri, which draws the framework of our thesis, is introduced. In the first part of the introduction, information is given about Cem and Tahkik, in which the Ottoman period takes place in the history of baldness, and the period of the New Ilm-i Kalam. In the second part, the life of the author and his work named Osnmıllı Atıelbfleti were introduced.

In First Balumi, the works are classified according to their forms of copyright, commentaries, annotations. Taliks and translations are classified as works. In the second part, there are works written on the main subjects of the science of Akaid and Kalam. In presenting the thesis in this way, the characteristics of the period were taken into account. At the end of the second section, there is the section of Reddiyeler, which includes the first works of the New Scientific Kalam period. In the introduction and classification of the works in both sections, the classification was made in the order of the author's name and the name of the work, in chronological order of the author's hijri death date. The presentation of each work has been done with the name of the work, its author, date of death, if available, the name of the library where the work is located and its place in the library, and introductory information about the book. The place of the work in the Ottoman [text omitted] province is given in the footnote. In the names and nisbes of the names of the authors, the changes of the author were complied with.

In the titles of the works, the expressions of "Temnib-i Parisi" and Bursalı Mehmed Tithirin, which were used abundantly by the Ottoman scholars, were remained faithful. In the information section, the source is indicated and the name in other sources is stated as much as possible. In addition, due to the fact that the work is in Arabic letters and in print, transcription is not used in the names of the works and authors, which are frequently mentioned in our study, in order to provide practicality and comfort in the text.