Content area
Abstract
Kültür, insanların, yaşamın amacı, dünya görüşü, dil ve konuşma tarzı, iyi ve kötü anlayışı, tutumlar, davranışlar, inançlar, doğru ve yanlışlar, yaşamın değerli olan yönleri, insanlararası ilişkiler, iş yapma, amaçlara ulaşma davranış ve usulleri, otorite ve sorumluluk anlayışı, zaman anlayışı, giyim kuşam, görünüş, serbestlik ve bağımlılık konularında paylaştıkları değer, anlayış, simge ve sembollerin toplamıdır. Her örgüt küçük bir toplumdur. Dolayısıyla bu toplumun da paylaşılan değerler seti yani kültürü olacaktır. Örgüt kültürü, işletme kültürü ya da firma kültürü olarak adlandırılan bu değerler toplamı, çeşitli yönetim ve organizasyon kavram ve tekniklerinin uygulanma ve başarılı olma imkanlarını etkileyecektir. Bu nedenle her yönetim kavram ve tekniğinin uygulanması, ilgili örgüt kültürü ile birlikte düşünülmelidir.
Örgüt üyelerinin ortak değer, norm ve inançlar etrafında birleşmeleri onların örgütün amaçlarıyla bütünleşmelerini sağlayarak işbirliği ruhunun gelişmesine hizmet eder. Bu yolla koordinasyon ve bütünleşme kolaylaşacağı gibi bölümler ve kişiler arasında güç savaşları da önlenecektir. Örgüt kültürü ile strateji arasında bir ilişkinin varolduğu ve stratejinin başarıyla uygulanmasında örgüt kültürünün büyük önem taşıdığı tüm araştırmacılar tarafından kabul edilmektedir. Uygulamaya bakıldığında pek çok stratejinin başarısızlığa uğramasında ana nedenin, bu stratejinin, örgüt üyelerinin sahip olduğu değer, norm ve inançlar dışında kalması olduğu görülür. Ancak burada aksi durum da belirtilmeli ve örgüt üyeleri tarafından paylaşılan ortak değer, norm ve inançlara aykırı olmayan stratejilerin büyük başarıları beraberinde getireceği gözardı edilmemelidir.
Küresel değişim ve rekabetin ortaya çıkardığı ya da önemini arttırdığı yeni yönetim kavramlarından biri olan personel güçlendirme (empowerment), yardımlaşma, paylaşma, yetiştirme ve takım çalışması yolu ile kişilerin karar verme haklarını artırma ve kişileri geliştirme süreci olarak tanımlanabilir. Güçlendirmede, işi fiilen yapan kişiyi işin sahibi haline getirme esastır. Kuralların, prosedürlerin, emir-komuta anlayışının, bürokrasi ve otokratik yönetimin hakim olduğu; bilginin paylaşılmadığı, değer ve normların paylaşımının zayıf olduğu örgütlerde personel güçlendirmenin başarıyla uygulanamayacağı açıktır. Bunun aksine risk almaya, yaratıcılık ve yeniliğe açık; bilginin sağlıklı bir şekilde paylaşıldığı, iletişim kanalları sağlam, yetki devretmeye istekli yöneticiler ve sorumluluk almaya istekli astların oluşturduğu, kararlara katılımın demokratik bir şekilde sağlandığı, yöneticilerin emir-komuta anlayışının yerine dönüşümcü liderlik davranışını benimseyerek astlarına takım koçu olarak yaklaştığı, astlarını tanıyarak ihtiyaçlarının neler olduğunu tespit etme davranışı gösterdiği; hiyerarşik yapıların mümkün olduğunca azaltılarak daha yalın örgüt yapılarının oluşturulduğu, herkes için sürekli bir eğitim ortamının varolduğu, örgütsel destek sistemlerinin güçlendirmeyi destekleyecek yapıda oluşturulduğu bir örgütte ise güçlendirmenin başarıyla uygulanabilmesi sözkonusudur. Yine personel güçlendirmenin başarıyla uygulanabilmesi için personelin de bazı davranışlara sahip olması gerekmektedir. Personel güçlendirmenin başarıyla uygulanabilmesi için personelin yüksek güvene sahip olması, risk alabilmeye ve değişime açık olması, kendi bilgi ve becerilerinin farkında olması, bağımsız çalışabilme özelliği gösterebilmesi ve kendini ifade edebilme yeteneğine sahip olması gerekmektedir. Bu koşullar varolduğunda personel güçlendirme başarılı bir şekilde uygulanabilecektir.
Örgüt kültürünün personel güçlendirmenin başarıyla uygulanabilmesi üzerindeki etkisini incelediğimiz bu çalışma, toplam dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde örgüt kültürünün tanımı ve kapsamı, temel unsurları, benzer kavramlarla ilişkileri, sınıflandırılması, stratejik kararlar üzerindeki etkisi ve örgüt kültürünün değiştirilmesi konuları ortaya konulmuştur.
Çalışmamızın ikinci bölümünde, personel güçlendirmenin tanımı, temel kavramları açıklanmış, personel güçlendirmenin ortaya çıkmasına yol açan yeni yönetim tekniklerine değinilmiş, son olarak da güçlendirmenin yararları ve riskleri ortaya konulmuştur.
Üçüncü bölümde, örgüt kültürü ve güçlendirme arasındaki ilişki yönetici davranışları boyutu, personel davranışları boyutu ve örgüt yapısı boyutu başlıkları altında ele alınmıştır.
Çalışmamızın son bölümünü oluşturan uygulama bölümünde, bir örgüt ortamının örgütsel kültürünün personel güçlendirmenin başarıyla uygulanıp uygulanmamasına olan etkisi araştırılmıştır. Bu kapsamda hazırlamış olduğumuz anket ile çalışanlarını güçlendirdiğini düşündüğümüz bu örgütün örgütsel kültürünün sahip olduğu özellikler ve bu özelliklerin personel güçlendirmeye etkisi araştırılmıştır.





