Kuruluş Yeri Seçiminde çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Abstract

Kuruluş yeri seçim kararı, işletme kurulduktan sonra değiştirilmesi zor ve çok maliyetli olacağından, işletmeler açısından çok önemli bir karardır. Optimal kuruluş yerinin seçimi, işletmelerin, faaliyetlerini minimum maliyetle ve maksimum kazançla gerçekleştirmelerine ve varlıklarını etkin bir şekilde sürdürmelerine fırsat vermektedir. İşletmeler, uzun süre varlıklarını sürdürecekleri coğrafi alanın belirlenmesi gibi kritik kararlarda, karar verme sürecinde yardımcı olan sayısal yöntemlerden faydalanmaktadırlar.

Karar verme, zihinsel süreçlerin sonucunda, alternatifler arasından seçim yapılmasını gerektiren bir süreçtir. Karar verme işlemi, bireysel olabileceği gibi grup olarak da gerçekleştirilebilmektedir. Alternatiflerin ve kararı etkileyen faktörlerin sayılarının çok olması durumunda, çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinden faydalanılmaktadır.

Uygulamamızda, kuruluş yeri seçim problemi ele alınmış ve çeşitli ÇKKV yöntemleri tarafından çözülmüştür. Sık kullanıma sahip ÇKKV yöntemlerinden olan analitik hiyerarşi prosesi (AHP), performans sırası için ideal çözüme benzerlik tekniği (TOPSIS) ve basit ağırlıklı toplam metodu (SAW) yöntemlerinin bulanık ve bulanık olmayan versiyonlarının karşılaştırmaları yapılmış ve bu yöntemlerin diğerlerine göre üstün aşamalarından oluşan bir kombinasyon teknik önerilmiştir.

Alternate abstract:

It is a challenging decision for the companies, because of after the installation of a plant, it would be too costly and too difficult to change the location. Selection of optimal facility location allow of companies to perform their operations with minimum cost and maximum profit and to maintain their presence effectively. Companies are benefiting from numerical methods in the decision making process of a critical decision, such as to determine the geographical area that long period will continue maintaining their presences.

Desicion-making is a process that requires selection of the rational processes among alternatives. Decision-making process can be performed by both group or induvidual. When alternatives and factors are multitudinous, multi criteria decision making (MCDM) methods are being used.

In this paper, facility location selection problem is handled and solved using several MCDM methods. The mostly used MCDM methods such as AHP, TOPSIS, SAW and their fuzzy versions are compared and suggested a combination of these methods that are composed of most efficient phase from each method.